trẻ bị vàng da
- Chăm sóc sức khỏe

Trẻ bị vàng da và những điều mẹ cần biết

5 (100%) 1 vote

Trẻ bị vàng da có thể là do sinh lý hoặc cũng có thể là bệnh lý. Mỗi trường hợp có mức độ nguy hiểm và cách xử trí khác nhau. Vậy làm sao để  nhận ra điều này, cùng chúng tôi khám phá trong bài viết sau.

1. Trẻ bị vàng da là bệnh gì?

Vàng da sơ sinh là hiện tượng khá phổ biến. Nó còn được gọi là vàng mắt hoặc vàng củng mạc mắt. Khi gặp bệnh này da và  tròng trắng mắt của trẻ có màu xỉn vàng.

Vàng da xảy ra phổ biến ở trẻ sơ sinh. Chiếm 25-30% ở trẻ đủ tháng và đa số ở trẻ non tháng. Thông thường bệnh sẽ tự thuyên giảm và biến mất trong vài ngày. Tuy nhiên bệnh cũng có thể xảy ra ở lứa tuổi khác và nhiều khi là tình trạng bệnh lý khá nguy hiểm.

2. Nguyên nhân khiến trẻ bị vàng da

Nguyên nhân của trẻ bị vàng da được cho là sự gia tăng  và tích tụ của bilirubin, một chất có màu vàng. Chất này được sinh ra khi các tế bào hồng cầu bị phá vỡ giải phóng ra. Ở trẻ sơ sinh thường có lượng tế bào hồng cầu cao và chúng thường xuyên bị phá vỡ để thay mới. Và do bé còn nhỏ, gan chưa hoạt động mạnh đủ để lọc hết bilirubin ra khỏi máu nên mới gây ra vàng da.

Thông thường bé được khoảng 2 tuần tuổi thì gan sẽ hoàn thiện đầy đủ vì thế có thể xử lý bilirubin nên bệnh vàng da sẽ tự khỏi mà không gây ra bất kỳ nguy hiểm nào.

trẻ bị vàng da

Ngoài ra các trường hợp vàng da bệnh lý có thể là do:

  • Nhiễm khuẩn: là khi trẻ bị là nhiễm khuẩn rốn, nhiễm khuẩn da. 
  • Do người mẹ mắc giang mai.
  • Do virus chủ yếu truyền từ mẹ qua nhau thai.
  • Nguyên nhân do tắc mật bẩm sinh: thường là đường mật bị teo nhỏ ở mức độ khác nhau.

3. Các loại vàng da và triệu chứng

Để phát hiện trẻ có bị vàng da hay không phụ huynh nên đưa trẻ ra nơi có ánh sáng trắng  hoặc tốt nhất là ánh mặt trời hoặc trong râm mát. Dùng ngón tay ấn lướt trên da bé nếu thấy da có màu vàng chứng tỏ trẻ bị vàng da.

Trẻ bị vàng da thường có 2 loại vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý. Mỗi loại có dấu hiệu biểu hiện cũng như cách điều trị riêng.

3.1. Vàng da sinh lý

Đây là hiện tượng bình thường và hay gặp ở trẻ đủ tháng. Vàng da xuất hiện sau 24 h kể từ lúc bé sinh ra và thường tự mất trong vòng 1 tuần với trẻ đủ tháng và 2 tuần với trẻ non tháng.

Biểu hiện của vàng da sinh lý là chỉ vàng da ở mức độ nhẹ chủ yếu ở các vùng mặt, cổ, ngực và vùng bụng phía trên rốn. Bé chỉ vàng da đơn thuần và không kết hợp với các triệu chứng khác như thiếu máu, gan lách to, bỏ bú, lừ đừ…Trẻ thường có nước tiểu màu trong và phân vàng.

Nếu xét nghiệm sẽ thấy nồng độ chất bilirubin/máu chưa đến 12mg% ở trẻ đủ tháng và chưa đến 14mg% ở trẻ non tháng… Trong vòng 24 giờ tốc độ tăng bilirubin/máu không quá 5mg%.

3.2. Vàng da bệnh lý

Ngoài vàng da sinh lý bình thường thì còn có những trường hợp vàng da bệnh lý. Với những trường hợp này thường vàng da xuất hiện sớm trong vòng 24 h sau sinh. Bệnh không tự hết trong vòng 1-2 tuần như các trường hợp nói trên.

Biểu hiện của vàng da bệnh lý là thường vàng da toàn thân, kể cả lòng bàn tay, chân và kết mạc mắt cũng vàng. Cùng với đó trẻ xuất hiện các hiện tượng lừ đừ, bỏ bú, co giật…

Khi xét nghiệm sẽ thấy lượng bilirubin trong máu tăng nhanh hơn bình thường. Bệnh này nếu không phát hiện và điều trị kịp thời sẽ dẫn đến nhiều biến chứng như chứng nhiễm độc thần kinh do bilirubin gián tiếp thấm vào não làm cho trẻ bị tử vong hoặc bị bại não suốt đời.

Rất may vàng da bệnh lý chỉ chiếm 2-5 % trong các trường hợp vàng da.

trẻ bị vàng da

4. Cách xử trí khi trẻ bị vàng da

Ngay khi áp dụng cách kiểm tra chúng tôi nêu trên nếu nghi ngờ hoặc phát hiện trẻ vàng da cần được đưa đến cơ sở y tế để khám phân loại bệnh và tìm cách điều trị kịp thời.

Với trường hợp vàng da sinh lý thông thường bé vẫn bú và chơi bình thường không có hiện tượng đặc biệt gì xảy ra bạn có thể chăm con tại nhà và tắm nắng cho trẻ. Tắm vào khoảng trước 8 h sáng lúc ánh sáng nhẹ. Đồng thời mẹ cần cho trẻ bú nhiều trong ngày để giúp đào thải bilirubin thừa ra khỏi cơ thể.

Với trường hợp vàng da nặng bạn cần nhập viện và cho trẻ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Thường có 2 phương pháp áp dụng đó là truyền dịch, chiếu đèn và truyền máu.

Chiếu đèn là sử dụng ánh sáng có bước sóng từ 400 – 500nm, cực điểm 450 – 460nm (ánh sáng màu xanh dương). Khi chiếu đèn trẻ cần cởi trần và che kín mắt. Hầu hết trẻ sẽ đáp ứng tốt với việc điều trị . Nếu bé có nguy cơ bị nhiễm độc bilirubin cao, bác sĩ có thể sẽ cho truyền máu.

Trẻ bị vàng da là bệnh thông thường nhưng không nên chủ quan. Điều quan trọng là xác định được đúng loại vàng da và can thiệp kịp thời.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *