bé tập nói
- Dạy con tốt

Các giai đoạn dạy bé tập nói hiệu quả ba mẹ cần tham khảo

5 (100%) 1 vote

Chẳng còn hạnh phúc gì bằng khi ba mẹ nghe được tiếng bập bẹ đầu tiên của con trẻ. Để giúp bé tập nói được trọn vẹn hơn, ba mẹ cần dạy bé ngay từ nhỏ với những phương pháp thích hợp để hỗ trợ một cách tốt nhất cho bé. Vậy những giai đoạn nào để bé tập nói hiệu quả nhất? Để có câu trả lời hãy cùng theo dõi trong bài viết dưới đây.

Từ rất sớm ngay trong giai đoạn thai kỳ, bé đã nghe được tiếng tim mẹ đập cho đến khi thính giác phát triển hơn thai nhi nhận ra được giọng cha, mẹ hay ghi nhớ những bản nhạc, câu chuyện quen thuộc được nghe trong quá trình thai giáo. Thế nên, việc dạy bé tập nói chuyên từ rất sớm là điều mà ba mẹ nên làm.

1. Thời điểm nào thích hợp để bé tập nói?

Thường em bé tập nói bắt đầu bằng cách dùng lưỡi, môi hay vòm miệng để tạo ra âm thanh bắt đầu bằng tiếng khóc, rồi đến tiếng ọ, ọe hay ê, a trong tháng đầu và sẽ bập bẹ không lâu sau đó. Bắt đầu từ đây, bé sẽ tiếp tục nói nhiều hơn.

Đến 12-15 tháng tuổi, bé tập nói theo người lớn, phát ra những âm thanh với các từ đơn giản như âm “a”, “ba”, “ma”, “ya”…

Bắt đầu từ 18 đến 20 tháng tuổi, bé sẽ tập nói được từ những từ riêng biệt, đơn lẻ thành cân với 2 hoặc đến 4 từ. Bé chú ý đến xung quanh hơn, nói theo suy nghĩ, cảm xúc, hành vi của bé cũng có sự thay đổi. Vốn từ bé có được lúc này khá nhiểu nên một số bé nói sõi còn có thể hát hay dạy được các bài thơ bé tập nói.

bé tập nói

2. Các giai đoạn bé tập nói cha mẹ cần biết

2.1. Giai đoạn sơ sinh đến 3 tháng tuổi

Ngôn ngữ chính của bé trong giai đoạn này là tiếng khóc. Mẹ dựa vào tiếng khóc để biết con muốn hay đang cần gì để đáp ứng.

Bé khóc khi đói, cần thay tã hay đòi ẵm bế… Đến giai đoạn lớn hơn, bé sẽ phát ra âm thanh như “ô, a” hay thở dài. Bước đầu tiên dạy bé tập nói ba mẹ cần thực hiện là:

  • Hãy nói chuyện với bé nhiều hơn, hát cho bé nghe.
  • Tạo khoảng thời gian yên lặng để giúp bé sẽ tự tạo ra những âm thanh của chính mình.

2.2. Giai đoạn từ 4 đến 6 tháng tuổi

Ở giai đoạn này, bé sẽ bắt đầ với tiếng bập bẹ, phát ra những âm thanh như ma ma, ba ba, ya ya hay đa đa. Bé sẽ có phản ứng khi ba mẹ hay người thân gọi tên mình khi được 6 tháng tuổi.

Lúc này, bé sẽ cố gắng dùng lưỡi, răng cùng vòm miệng, thanh quản để phát ra tiếng. Cách dạy bé tập nói nhanh cha mẹ nên thực hiện:

  • Khuyến khích trẻ lặp lại âm thanh bố mẹ bằng cách lặp đi lặp lại cho bé nghe để làm theo.
  • Hãy giao tiếp thật nhiều bằng ánh mắt với bé. Luôn mỉm cười khi bé tập nói chuyện hoặc bắt chước tiếng ê, a của bé.

2.3. Giai đoạn từ 7 đến 12 tháng tuổi

Trong giai đoạn này trẻ bắt đầu bập bẹ theo những âm thanh mà trẻ nghe được, cố gắng bắt chước lại. Bởi thế để giúp trẻ phát triển tốt được khả năng ngôn ngữ, mẹ nên dạy bé:

  • Dạy bé tập nói các con vật nuôi trong nhà, giới thiệu tên đồ vật…
  • Chơi trò chơi cùng bé kết hợp với việc đọc thơ hay các bài đồng dao có vần điệu.

bé tập nói

2.4. Giai đoạn từ 13 đến 18 tháng tuổi

Đến giai đoạn này bé đã biết nói 1 hay nhiều từ ghép lại thành câu. Bé cũng biết được ý nghĩa từ nghĩa, thậm chí có thể dùng chính xác trong một số tình huống, ngữ giọng lên xuống.

Trong giai đoạn này mẹ nên dạy trẻ:

  • Hãy tập ngôn ngữ cử chỉ như cách vẫy tay kèm theo giọng nói “bai bai” khi tạm biệt, hay nói “không” kèm theo ngữ điệu lắc đầu hoặc tay…
  • Dạy bé nói các từ đơn như be, mẹ, hoa, dạy bé học các con vật…và dạy các từ chỉ trạng thái để bé biết thế nào là đau, ngứa hay nóng, lạnh…
  • Dạy bé nhận biết sự khác nhau của màu sắc.
  • Dạy bé nhận biết những bộ phận trên cơ thể cũng như cách phân biệt mắt, mũi, miệng, đầu hay cổ.

2.5. Giai đoạn từ 19 đến 24 tháng tuổi

Bé có thể nói được đến khoảng 50 từ trong giai đoạn này, khả năng hiểu ngôn ngữ cũng được phát triển. Bé sẽ lắng nghe, chú ý để học thêm từ từ xung quanh.

Ở giai đoạn này bé nói được cụm từ gồm hai từ như ba ơi, mẹ ơi…nhưng lại không biết cách sắp xếp từ cho đúng như “mẹ ơi ẵm”…và mẹ cần dạy bé cách sắp xếp cho đúng kèm theo những điều sau:

  • Dạy bé về những hoạt động thường ngày, khi chỉ bé một hoạt động nào đó, hãy nhấn mạnh cùng lặp đi lặp lại từ để bé ghi nhớ hơn. Chẳng hạn khi uống nước hay ăn cơm.
  • Tập cho bé hát các bài hát ngắn, đơn giản

2.6. Giai đoạn từ 25 đến 36 tháng tuổi

Giai đoạn này bé đã rành rọt nói chuyện, biết cách xưng hô và vốn từ vựng cũng tăng lên. Bé có thể ghép từ thành câu hoàn chỉnh đơn giản để giao tiếp với mọi người, bắt đầu đưa ra những câu hỏi hay lý lẽ ngộ nghĩnh.

Một số gợi ý để dạy bé tập nói trong giai đoạn này là:

  • Dạy bé tập nói đầy đủ tên mình.
  • Hỏi bé số lượng, tên con vật, màu sắc..
  • Hỏi bé một số câu hỏi mở để giúp phát triển khả năng tự suy nghĩ như “con chó màu có màu gì?”, “đây là cái gì vậy”…
  • Chơi trò chơi đóng giả để giúp phát triển khả năng tư duy, ngôn ngữ cho trẻ.

3. Một số câu hỏi thường gặp trong quá trình bé tập nói?

3.1. Ba mẹ cần làm gì khi trẻ chậm nói?

Ba mẹ là người đầu tiên giúp trẻ phát triển ngôn ngữ. Nếu bạn quan sát và thấy được bé nhà mình chậm nói dù đã đến tuổi, hãy tham khảo và nhờ đến sự tư vấn từ bác sỹ cũng như chuyên gia nhi khoa.

Bé cần kiểm tra khả năng nghe nói, khả năng ngôn ngữ. Nếu phát hiện có vấn đề, bác sĩ sẽ có biện pháp can thiệp sớm giúp dạy trẻ chậm nói.

3.2. Ba mẹ cần làm gì để hỗ trợ khả năng nói của bé?

  • Giao tiếp, trò chuyện cùng bé: Hãy giao tiếp, trò chuyện với bé càng nhiều càng tốt, sử dụng các câu nói đơn giản, dễ nghe để bé học được ngôn ngữ từ ba mẹ. Ba mẹ cũng không quên lắng nghe, nhìn bé và hồi đáp những gì bé nói, chắc chắn bé sẽ thích trò chuyện hơn.
  • Kể chuyện hay đọc truyện: Đọc truyện là cách hữu hiệu nhất để bé tiếp xúc nhiều với từ vựng, học cách gắn kết câu, hiểu bố cục hay thích thú, nhảy cỡn lên để kể cho ba mẹ nghe những gì bé đã được nghe.

Bé tập nói là cột mốc quan trọng trong giai đoạn phát triển của trẻ. Việc tập nói cho trẻ nói rất tốn thời gian. Ba mẹ hãy luôn thường xuyên khuyến khích để trẻ tập nói hay thường xuyên trò chuyện để bé hoàn thiện được kỹ năng giao tiếp tốt nhất.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *